Trận đánh căn cứ hỏa lực Kate – Battle of LZ Kate, Firebase White 1969

Trận đánh căn cứ hỏa lực Kate trong chiến tranh Việt Nam – Battle of LZ Kate, Firebase White in Vietnam war năm 1969 diễn ra ở tỉnh Quảng Đức khi trước và là tỉnh Daknong ngày nay

Lực lượng trấn thủ căn cứ hỏa lực Kate hay còn gọi là LZ Kate – Firebase Kate hay Firebase White bao gồm 1 nhóm binh sĩ đặc biệt Mỹ thuộc A-233 và A-236 thuộc Liên Đoàn 5 Biệt Kích Mỹ –  5th Special Forces . Nhóm này chịu trách nhiệm huấn luyện các binh sĩ người Thượng thuộc lực lượng Dân Sự Chiến Đấu – CIDG là những người Thượng địa phương. Căn cứ này được tăng cường hỏa lực của 1 khẩu pháo 105mm thuộc tiểu đoàn 5 trung đoàn 22 pháo binh và 2 khẩu pháo 155mm thuộc tiểu đoàn 1 trung đoàn 92 pháo binh. Tổng cộng quân số có khoảng 150 binh sĩ cả người Thượng lẫn người Mỹ

Về vị trí, căn cứ hỏa lực Kate hay còn gọi là LZ Kate – Firebase Kate hay Firebase White nằm trên 1 ngọn đồi nhỏ nằm gần biên giới Campuchia và vừa được thành lập vào tháng 9 năm 1969 nên hệ thống phòng ngự còn chưa được hoàn chỉnh. Nhiệm vụ của căn cứ là yểm trợ hỏa lực cho các căn cứ đặc biệt khác chung quanh nhằm chống sự thâm nhập của quân Bắc Việt dọc theo theo tuyến đường mòn Hồ Chí Minh. Phòng thủ cho căn cứ Kate là đại đội CIDG từ Bản Đôn đến và cố vấn là chuyên viên kỹ thuật Arbizo thuộc nhóm A-233. Phòng thủ vòng ngày là đại đội CIDG từ Bu Prang với cố vấn là binh nhì Barham thuộc A-236.

Trung sĩ Daniel Pierelli – chuyên viên vũ khí kiêm cố vấn quân sự là binh sĩ Đặc Biệt Mỹ đầu tiên đến căn cứ Kate vào ngày 27 tháng 10 để thay cho Arbizo. Ngày hôm sau, chỉ huy của trận đánh căn cứ hỏa lực Kate – battle of firebase Kate – battle of LZ Kate là đại úy William Albracht mới 21 tuổi. Anh là đại úy trẻ nhất trong lực lượng Đặc Biệt và căn cứ Kate là căn cứ đầu tiên mà anh chỉ huy và anh đến để thay cho Barham.

Ngay khi đến căn cứ Kate, đại úy Albracht sớm nhận ra những nguy hiểm mà căn cứ của anh đang đối mặt. Đối mặt của anh là lực lượng thuộc trung đoàn 66 bộ binh, trung đoàn 28 bộ binh, trung đoàn 44 pháo binh và tiểu đoàn K-394 pháo binh Bắc Việt với quân số khoảng 6.000 người. Căn cứ Kate nằm trên đồi cao nhưng quân Bắc Việt đang chiếm lĩnh những tuyến đường mòn chung quanh. Toàn bộ tiếp tế cho căn cứ Kate đều phụ thuộc hoàn toàn vào các đợt không vận bằng thả dù hoặc trực thăng 

 Cả đại úy Albracht và trung sĩ Pierelli khi thảo luận với nhau về vấn đề phòng thủ căn cứ và đều thống nhất ý kiến là cần tăng cường tuần tra chung quanh để có thể thu thập thêm tin tức tình báo cũng như giúp phòng thủ căn cứ từ xa 

Đêm ngày 28, trung đoàn 66 Bắc Việt đã di chuyển nhằm bao vây căn cứ Kate. Lúc 23h30 đêm, toán trinh sát của căn cứ Kate đã đụng trận với các nhóm tiền phương của trung đoàn 66. Từ tối ngày 28 đến ngày 29, căn cứ Kate liên tục bị tấn công bằng súng cối, rocket, hỏa tiễn vác vai B-40 và xen kẻ là những đợt tấn công bằng bộ binh

Lúc này dưới quyền của đại úy William Albracht và trung sĩ Daniel Pierelli là đại đội người Thượng thuộc lực lượng CIDG thuộc căn cứ Kate với quân số khoảng 100 binh sĩ, anh còn có thêm 1 nhóm 16 binh sĩ CIDG thuộc đại đội khác mới đến, 1 trung đội với 40 người từ nhóm A-236 – Detachment A-236 từ căn cứ Đặc Biệt Bu Prang và 27 binh sĩ pháo binh thuộc nhóm pháo binh dưới quyền của tiểu đoàn 5 trung đoàn 22 pháo binh

Các đợt tấn công lên đồi của căn cứ Kate liên tục bị đẩy lùi. Máy bay yểm trợ gunship AC-47 Spooky đã hoạt động rất hiệu quả. Tuy nhiên, quân Bắc Việt pháo kích bằng súng cối liên tục và các đợt tấn công tiếp nối nhau khiến các binh sĩ thuộc căn cứ Kate bị thương vong ngày càng nhiều. Đại úy William Albracht bị trúng 1 mảnh đạn pháo vào cánh tay nhưng anh từ chối di tản mà muốn tiếp tục ở lại chỉ huy căn cứ Kate

Tình hình căn cứ Kate càng lúc càng nguy cấp khi đạn dược, nước uống, thuốc men đã cạn dần. Đại úy Al Dykes – liên lạc viên trên máy bay yểm trợ AC-47 Spooky có mã hiệu 41 thông báo cho Đại úy William Albracht biết rằng tiếp viện của trung đoàn 66 đang đến ngày càng đông. Bắc Việt liên tục pháo kích vào căn cứ Kate và đại úy Albracht biết rằng anh khó giữ được căn cứ Kate. Anh thông báo cho chỉ huy lực lượng Đặc Biệt tình hình và được cho phép tổ chức cuộc triệt thoái bất cứ khi nào cần thiết

Sang ngày 31 tháng 10, tình hình đã hết sức cấp bách, 1 số trực thăng với các phi công gan dạ đã liều lĩnh đáp xuống căn cứ Kate để tiếp tế cũng như bốc đi 1 số thương binh nhưng pháo binh Bắc Việt đã dồn dập nã pháo liên tục khiến đại úy Albracht mô tả rằng :”căn cứ Kate trở thành khu vực tự do tác xạ của pháo binh Bắc Việt chứ không còn là 1 căn cứ quân sự. Cả 3 khẩu pháo của căn cứ Kate đều đã bị hư hỏng

Đến ngày 1 tháng 11, trực thăng đã không còn thể bay đến tiếp tế. Đại úy Albracht đánh giá rằng đã đến lúc cần triệt thoái trước khi quá muộn. Anh cùng trung sĩ Pierelli vạch kế hoạch di tản. Họ sẽ sắp xếp máy bay gunship yểm trợ và một nhóm binh sĩ Đặc Biệt Mike Force từ căn cứ khác sẽ đón họ cách căn cứ Kate khoảng 5.5km. Cả hai thông báo kế hoạch di tản cho các binh sĩ người Thượng. Họ cũng yêu cầu phá hủy các vũ khí nặng còn sót lại, họ đốt bỏ các tài liệu, các hướng dẫn mật mã, …

22h ngày 1 tháng 11, đại úy Albracht và trung sĩ Pierelli dẫn đầu các binh sĩ người Thượng rời khỏi căn cứ Kate theo phía Bắc. Các binh sĩ Bắc Việt biết rằng binh sĩ của căn cứ Kate đang triệt thoái. Pháo binh Bắc Việt bắt đầu bắn pháo sáng và pháo dù hỏa châu. Lực lượng bộ binh của trung đoàn 66 Bắc Việt cũng tổ chức mai phục và đón lõng. Các binh sĩ CIDG phát hiện và gần 100 binh sĩ người Thượng cùng 1 lính Mỹ pháo binh đã đi hướng khác và thoát về căn cứ Bu Prang an toàn. Một binh sĩ pháo binh Mỹ là Michael Norton quê ở West Virginia bị lạc đường và bị lính Bắc Việt bắn chết và đến nay không tìm thấy xác

Lúc này, binh sĩ Bắc Việt ở khắp nơi, nhóm của Albracht đã vừa cố gắng né tránh quân Bắc Việt vừa dò dẫm tìm đường thoát thân. Đến 3h sáng ngày 2 tháng 11, nhóm của Albracht đã bắt tay được với trung sĩ Lowell Stevens – chỉ huy nhóm Mike Force đi đón họ. Cả 2 nhóm đã đi tiếp thêm 8 giờ để về đến căn cứ Bu Prang

Sau trận đánh căn cứ hỏa lực Kate – battle of firebase Kate – battle of LZ Kate, nhiều binh sĩ người Thượng lẫn người Mỹ đều cho rằng việc chỉ huy tài tình của đại úy Albracht đã cứu mạng sống của họ.

Sau khi về đến căn cứ Bu Prang, những ngày sau, chỉ huy Quân Đoàn II đóng ở Ban Mê Thuột đã phái 1 trực thăng đến đón đại úy Albracht đến Ban Mê Thuột để trao tặng huân chương. Tuy nhiên, lúc này ở căn cứ Bu Prang đang có 4 binh sĩ bị thương nặng nên Albracht đã yêu cầu trực thăng mang theo 4 binh sĩ bị thương đi theo và tải họ đến bệnh viện dã chiến trước và sau đó trực thăng mới chở anh đến Ban Mê Thuột. Tuy nhiên, khi đến nơi do chỉ huy Quân Đoàn chờ lâu đã rời khỏi và lễ tặng huân chương cho Albracht đã không được tổ chức lại

Ngày 5 tháng 12 năm 2012 tức 43 năm sau trận đánh căn cứ Kate. Đại úy Albracht được tặng huy chương Ngôi Sao Bạc cho hành động trong trận đánh căn cứ Kate năm 1969. Nhiều người cho rằng, đáng lẽ xét theo công trạng, anh phải được tặng huy chương cao quý hơn là Huy Chương Danh Dự – Medal of Honor

Ông John Kerr khi đó là thiếu úy thuật lại cho tờ Washington : “

“Ông Albracht hoàn toàn xứng đáng với Huy Chương Danh Dự. Ông chịu trách nhiệm cứu sống 24 sinh mạng người Mỹ. Ngoại trừ Albracht và Pierelli được huấn luyện của binh sĩ Đặc Biệt, số người Mỹ còn lại chúng tôi đều là lính pháo binh nghĩa là khả năng chiến đấu cá nhân rất kém”

Khi nghỉ hưu, Albracht đã có 3 huy chương Ngôi Sao Bạc, 3 huy chương Trái Tim Tím, 5 Ngôi Sao Đồng, 2 Huy Chương của Không Quân và 1 huy chương cấp Quân Đoàn