Tài liệu nghiên cứu về chế độ Việt Nam Cộng Hòa miền Nam : “Khi đồng minh tháo chạy” của tiến sĩ Nguyễn Tiến Hưng – “When the Allies ran away ” book by Nguyen Tien Hung – Phần 37
Tới đây, Tổng Thống Thiệu nói thêm rằng hồi sáng, Đại Sứ Martin có đến thăm và khuyên ông nên ‘’vận động âm thầm với Tổng Thống Ford’’. Martin thêm rằng bây giờ là lúc Quốc Hội Mỹ sắp nghỉ lễ Phục Sinh, cho nên có yêu cầu viện trợ cũng không được cứu xét. Bởi vậy: ‘’Từ bây giờ tới lúc đó (sau Phục Sinh), mình sẽ âm thầm làm việc với nhau’’.
Trấn an lần cuối
Đang khi ông Thiệu cân nhắc xem nên làm gì thì Đại Sứ Phượng từ Washington lại chuyển đạt một lá thư của ông Ford gửi cho ông Thiệu. Lá thư tới Sài Gòn ngày 23 tháng Ba. Đó là liên lạc trực tiếp cuối cùng của Tổng Thống Hoa Kỳ với Miền Nam. Chắc là ông Ford muốn nâng tinh thần ông Thiệu. Và làm như vậy chỉ hơn ba tuần trước khi có lệnh ‘’yêu cầu Đại Sứ (Martin) xúc liến cho nhanh việc di tản những công dân Mỹ ra khỏi Việt Nam’’ (xem Chương 14).
Nhìn lại lịch sử, tôi nghĩ rằng có thể bức thư cuối cùng này chỉ nhằm trấn an ông Thiệu để ông khỏi la lối lên. Được gửi bằng mật mã từ Mỹ và giải mã ở Sài Gòn, thư đọc như sau:
White House
Ngày 22 tháng Ba 1975
Thưa Tổng Thống,
Cuộc tấn công hiện nay của Bắc Việt ch ống lại quý quốc thật vô cùng xáo trộn khiến riêng cá nhân tôi lo âu. Theo quan đ iểm của tôi, thì cuộc tấn công của Hà Nội tượng trưng cho một sự việc không kém gì sự hủy bỏ Hiệp Định Paris bằng vũ lực.
Biến chuyển này mang theo không hậu quả nghiêm trọng nhất cho cả hai dân tộc chúng ta. Đối với Ngài và nhân dân Ngài thì dây là lúc hy sinh lớn nhất, nó sẽ quyết định chính số phận quí quốc. Tôi tin tưởng rằng dưới quyền lãnh đạo của Ngài, Quân Lực và nhân dân Việt Nam Cộng Hòa sẽ tiếp tục công cuộc bảo vệ kiên trì chống lại vụ xâm lược mới này. Tôi cũng tin tưởng chắc chắn rằng nếu có được sự yểm trợ bổ túc từ bên ngoài vào thì quý quốc sẽ thắng thế trong cuộc đấu tranh giành quyền tự quyết của mình.
Riêng đối với Hoa Kỳ thì vấn đề cũng không kém phần cấp bách. Khi hành động như thế này, Hà Nội đang tìm cách hủy diệt tất cả những gì mà chúng ta đã chiến đấu để thành đạt, với phí tổn vô cùng to lớn, suốt mười năm qua!
Sự quyết tâm của Hoa Kỳ để yểm trợ một người bạn đang bị các lực lượng (Bắc Việt) với vũ khí hùng mạnh tấn công, hoàn toàn vi phạm một thỏa ước quốc tế (đã được ký kết) long trọng, là một điều hết sức cần thiết.
Riêng tôi, tôi quyết tâm rằng Hoa Kỳ sẽ đứng vững sau lưng Việt Nam Cộng Hòa trong giờ phút tối quan trọng này. Với mục đích tôn trọng những bổn phận của Hoa Kỳ trong tình thế này, tôi đang theo dõi những biến chuyển với chủ tâm cao độ nhất và đang khẩn cấ p tham khảo ý kiến các cố vấn của tôi về những hành động mà tình thế có thể đòi hỏi và pháp luật cho phép. Về việc cung ứng viện trợ quân sự đầy đủ cho quân đội Ngài, xin Ngài yên tâm là tôi sẽ cố tâm nỗ lực để thỏa mãn những nhu cầu vật chất của Ngài trên chiến trường.
Trước khi chấm dứt, tôi xin được nhắc lại một lần nữa lòng cảm phục liên tục của tôi đối với quyết tâm của Ngài và đối với sức bền bỉ và sự anh dũng của nhân dân Việt Nam Cộng Hòa.
Kính thư,
(kí) Gerald R. Ford”
Tổng Thống Thiệu gạch dưới nhiều đoạn: ‘’Quyết tâm của Hoa Kỳ ủng hộ một người bạn’’, ‘’Mỹ sẽ đứng vững sau Việt Nam Cộng Hòa trong giờ phút tối quan trọng này’’, ‘’tôn trọng những bổn phận của Hoa Kỳ trong tình thế này’’, và ‘’tôi sẽ cố tìm mọi nỗ lực để thỏa mãn những nhu cầu vật chất của Ngài trên chiến trường’’. Thế nhưng, dù là nói tới ‘’quyết tâm ủng hộ ’’ này kia, người thảo bức thư đã khôn khéo gài vào mấy chữ : ‘’(tôi) đang khẩn cấp tham khảo ý kiến các cố vấn về những hành động mà tình thế có thể đòi hỏi và pháp luật cho phép’’.
Ông Thiệu chỉ thị cho tôi gấp rút soạn một lá thư gửi Tổng Thống Ford. Ông ghi xuống những điểm chính để tôi viết lại bằng tiếng Anh. Trong bản d ự thảo lần đầu, tôi mô tả chi tiết về tình hình suy sụp nhanh chóng tại Miền Nam, vì vào lúc đó trước công luận, trong các giới chức ở Washington không ai chỉ rằng tình hình đã nguy ngập.
Hồ Sơ Mật lệnh Độc Lập
Trong lúc tôi đang soạn thư thì Đại Tá Đức, một Sĩ Quan Tùy Viên của Tổng Thống Thiệu tới nhà và mang theo một phong bì lớn ngoại khổ, nặng, cồng kềnh và dán kín. Bên trong phong bì là một tập giấy rời đựng trong bìa đen: Đó là tập Hồ Sơ Mật Dinh Độc Lập, gồm tất cả những thư tín trao đổi giữa Việt Nam Cộng Hòa và Hoa Kỳ trong thời gian trên ba năm qua. Tôi được chỉ thị của Tổng Thống là dùng tập hồ sơ này để soạn thảo lá thư cho ông.
Trước đó ít lâu, vào đầu tháng ba, tôi đã có dịp được coi phó bản của một vài lá thư lẻ tẻ, nhưng chưa bao giờ được đọc toàn bộ tập hồ sơ, gồm các thư của Tổng Thống Nixon, Tổng Thống Ford, và hàng chục lá thư của Tổng Thống Thiệu, xếp theo thứ tự thời gian.
Thức khuya để đọc hết tập hồ sơ đó, điều làm tôi chú ý trước hết là đọc thấy những ngôn từ có thể nói là ‘’tàn bạo’’.
Trước đấy, trong cương vị một Giáo Sư Đại H ọc, tôi cứ tưởng là lãnh đạo các cường quốc luôn luôn có những ngôn từ ngoại giao, nhẹ nhàng. Nếu cần đe dọa, thì sẽ dùng một thứ ngôn từ gián tiếp nào đó, chứ đâu có ‘’nói toạc móng heo’’. Đọc tập hồ sơ xong tôi mới học được bài học chính trị khá phũ phàng ở hậu trường!
Điều làm tôi ngạc nhiên thứ hai là thấy rõ sự chặt chẽ và và quan trọng của những bảo đảm mà Tổng Thống Nixon đã đưa ra để đổi chác với Việt Nam Cộng Hòa. So sánh nó với những gì đã và đang xảy ra, tôi thấy rõ sự gian trá và bội ước. Điều này thật khác xa những kinh nghiệm trong bao nhiêu năm của bản thân tôi sinh hoạt trong xã hội Mỹ (từ 1958). Qua lối sống hằng ngày trong giao tế, mua bán, người Mỹ nói chung là rất lương thiện, xòng phẳng. Từ khi còn ở Đại Học, tôi thấy sinh viên Mỹ thường không nói dối, hoặc là ‘’cóp’’ bài hay gian lận trong lúc thi. Thí dụ như ở Đại Học Virgina, có một truyền thống gọi là ‘’hệ thống danh dự’’, (Honor System): Thỉnh thoảng Giáo Sư cho sinh viên mang bài thi về nhà làm. Quan sát anh bạn Mỹ cùng phòng, cũng như nhiều sinh viên khác, tôi thấy ít khi nào họ mở sách ra xem hay làm bài chung với nhau. Khi đi mua đồ đạc đem về dùng, mấy hôm sau nếu thấy không tốt hay không vừa ý, vẫn có thể mang trả lại, hoặc đổi cái mới. Đa số người Mỹ thường không lạm dụng lề thói này.
Một suy nghĩ khác trong tâm trí tôi lúc đó là về phong cách làm việc không được hữu hiệu về phía Việt Nam Cộng Hòa. Nhẽ ra, sau Hiệp Định Paris, tất cả những văn kiện hậu trường bang giao Việt-Mỹ đã phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, bàn bạc, rồi đưa ra những phương thức hành động cho thích hợp. Giá như chính phủ Sài Gòn khai thác hồ sơ này vào năm 1973 thì còn có hy vọng phần nào. Vào thời đ iểm đó, sau khi Tổng Thống Nixon đã rút hết quân và mang được tù binh về, Quốc Hội Mỹ vẫn còn đôi chút thiện cảm với Miền Nam [3]. Đằng này, chỉ có một cuộc họp vài ngày tại San Clemente giữa hai Tổng Thống (tháng 4, 1973) và sau đó chỉ có một ‘’thông cáo’’ nói tới việc Hoa Kỳ sẽ tiếp tục yểm trợ Miền Nam, chung chung như vậy thôi. Tổng Thống Thiệu đã không bàn định gì thêm với Hội Đồng Tổng Trưởng cũng như chia sẻ với Quốc Hội. Tại Quốc Hội, năm 1974, ông Trần Văn Lắm là Chủ Tịch Thượng Viện. Lúc trước ông là Tổng Trưởng Ngoại Giao, và là người ký Hiệp Định Paris, như vậy ông đã biết đầy đủ về những tài liệu này. Với chức vị mới của ông bên lập pháp, ông đã có thể liên lạc thẳng với Quốc Hội Hoa Kỳ để đưa ra vấn đề, dù có thể bị Kissinger chống đối.
Năm 1973 và 1974, đôi khi Eric Von Marbod có hỏi tôi là có những bằng chứng nào về việc ông Nixon hay Kissinger hứa h ẹn gì với Tổng Thống Thiệu không? Marbod đã muốn có dữ kiện để đưa cho c ấp trên của mình là Schlesinger. Ông này có thể dùng nó khi lên Quốc Hội điều trần về viện trợ. Sau ngày sụp đổ, có lần tôi hỏi Tổng Thống Thiệu về việc này thì ông trả lời: ‘’Nếu họ (Chính phủ Nixon, Ford) muốn giúp mình thì tự họ phải thông báo cho Quốc Hội biết, nếu mình tiết lộ, họ sẽ vin vào đó mà nói mình bội ước’’. Phía Hoa Kỳ đã luôn luôn dặn ông phải giữ bí mật mọi trao đổi văn bản (ngay lúc Kissinger đưa bản thảo Hiệp Định Paris cho ông Thiệu hồi tháng 10.1972, ông ta còn dặn là ‘’Phải giữ hết sức bí mật’’, nhưng ông Thiệu đã trả lời thẳng là ‘’ít nhất tôi cũng phải đưa cho Hội Đồng An Ninh xem’’).
Hết Phần 37 : Khi đồng minh tháo chạy của tiến sĩ Nguyễn Tiến Hưng – “When the Allies ran away” book by Nguyen Tien Hung
Xem lại từ đầu : Khi Đồng Minh Tháo Chạy của Nguyễn Tiến Hưng – P1
Xem lại : Khi Đồng Minh Tháo Chạy của Nguyễn Tiến Hưng – P36
Xem tiếp : Khi Đồng Minh Tháo Chạy của Nguyễn Tiến Hưng – P38
Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.